1. Home
  2. Search
  3. Fulltext search
  4. Browse
  5. Recent Items rss
  6. Publish

Crux in medio ecclesiae - najstarsze monumentalne krucyfiksy z cysterskich kościołów w Loccum, Pforta i Sorø

Nowiński, Janusz

German Title: Crux in medio ecclesiae - Die ältesten Monumentalkruzifixe der zisterziensischen Kirchen in Loccum, Pforta und Sorø

English Title: “Crux in medio ecclesiae”, the oldest monumental crucifixes from the Cistercian churches in Loccum, Pforta, and Sorø

In: Seminare : Poszukiwania Naukowe, 37 (2016), Nr. 3. pp. 171-180

Online-Ressource, Polish
http://doi.org/10.21852/sem.2016.3.14
For citations of this document, please do not use the address displayed in the URL prompt of the browser. Instead, please cite with one of the following:

Abstract

Obok ołtarza głównego, który był centrum sanctuarium klasztornego kościoła cystersów, i ku któremu zwrócony był chór mnichów, ołtarz Św. Krzyża (altare crucis), ulokowany przed przegrodą chóru, stanowił drugi istotny element wyposażenia i ośrodek liturgicznej przestrzeni cysterskiego kościoła. Ołtarz ten, umiejscowiony in medio ecclesiae i zwrócony ku chórowi konwersów, był najważniejszym liturgicznie i plastycznie miejscem w zachodniej partii klasztornej świątyni. Na ołtarzu tym, oprócz ceremonii liturgicznych, były prezentowane relikwie. Z jego kompozycją od początku był związany monumentalny krucyfiks wieńczący przegrodę oddzielającą chór mnichów od chóru konwersów. Jego obecność, wraz z drewnianą materią i malowanym wizerunkiem Chrystusa Ukrzyżowanego, zalecały najstarsze postanowienia kapituły generalnej z 1134 r. Do najstarszych zachowanych tego typu krucyfiksów należą krzyże z cysterskich opactw Loccum, Pforta i Sorø. Trzy najstarsze krucyfiksy, wieńczące in medio ecclesiae przegrody chóru i ołtarze Św. Krzyża, charakteryzuje połączenie ikonografii crux gemmata i lignum vitae, co komponuje w efekcie tryumfalny obraz krzyża - crux triumphalis. Monumentalne krucyfiksy, ukazane jako chwalebne drzewo życia, realizują ideę cysterskiego kościoła jako Raju z umieszczonym w jego centrum drzewem życia - ecclesia est paradisus et lignum vitae est in medio paradisi. Trwanie tej koncepcji ideowej znajdzie swoje potwierdzenie jeszcze w połowie XIV w., o czym świadczy monumentalny krucyfiks-lignum vitae nad przegrodą chóru i ołtarzem Św. Krzyża w kościele opactwa w Doberan.

Translation of abstract (English)

Next to the high alter ,which formed the centre of the sanctuarium of a Cistercian convent church, and faced by the monks’ choir, the Altar of the Holy Cross (altare crucis), located before the rood screen, constituted the second essential element in the church furnishing and the centre of liturgical space of a Cistercian church. The altar, located in medio ecclesiae and facing the conversi’s choir, constituted the spot most important liturgically and artistically in the western fragment of a convent church. Apart from serving for liturgical ceremonies, the altar was used to display relics. From the very beginning, its composition entailed a monumental crucifix crowning the screen separating the monks’ choir from that of the conversi. Its presence together with the wooden matter and painted effigy of Crucified Christ were found in the instructions of the oldest provisions of the General Chapter of 1134. The oldest crucifixes of the type come from the Cistercian Abbeys in Loccum, Pforta, and Sorø. The three oldest ones, crowning the rood screed and Altars of the Holy Cross in medio ecclesiae, typically combine the crux gemmata and lignum vitae iconographies, which in effect composes into a triumphal image of the cross: crux triumphalis. Monumental crucifixes shown as a glorious tree of life implement the ideal of a Cistercian church as the paradise with the tree of life in its centre: ecclesia est paradisus et lignum vitae est in medio paradisi. The subsistence of this ideological concept would be still confirmed in the mid-14th century, best testified by the monumental lignum vitae crucifix above the rood screen and the Altar of the Holy Cross in the Doberan Abbey Church.

Document type: Article
Version: Secondary publication
Date Deposited: 22 Sep 2020 13:48
Faculties / Institutes: Research Project, Working Group > Individuals
DDC-classification: Arts
Plastic arts, numismatics, ceramics, metalwork
Controlled Subjects: Klosterkirche Sorø, Sankt Maria <Schulpforte>, Kloster Loccum, Klosterkirche, Zisterzienserarchitektur, Kreuz Christi
Subject (classification): Architecture
Iconography
Sculpture
Countries/Regions: Germany, Switzerland, Austria
Northern Europe
Collection: ART-Dok Central and Eastern Europe
Additional Information: DOI im PDF-Dokument falsch angegeben.